1900ler ve Değirmenin Unutulması

Mavi Değirmen'in Tarihi

Başlangıç


Seferihisar (Cittaslow) Doğanbey'de bulunan bu yel değirmeni, ana yoldan gelip geçenlerin yıllardır gördüğü, işlevini yitirmiş ve harap haldeydi. Değirmenin önceki sahipleri bu değirmeni tekrar işletmeyi düşünmediğinden, değirmen ve üzerinde kurulu olduğu arazi, eşsiz deniz manzarasına rağmen kullanılamıyordu. 

Yel değirmeninin yeni sahibi Üstün İzci'nin 2014'te restorasyona başlamasıyla birlikte, Mavi Değirmen adıyla aslına uygun yeni bir görünüme ve tekrar buğday öğütme işlevine kavuştu.

Artık tüm iç ve dış mekanizması tamamlanarak hazır hale gelen Mavi Değirmen, meraklısının gelip gezdiği, önündeki deniz manzarası ve arkasındaki Doğanbey Köyü ile herkesin fotoğraf çektirdiği bir uğrak yeri oldu. 

Mavi Değirmen - 2015

Restorasyonda Emeği Geçenler


Mavi Değirmen'in restore edilmesinde maddi ve manevi desteğini esirgemeyen; 

  • Marangoz ve değirmen ustası Hüseyin Yalçın'a, 

  • Değirmen ustası Kadir Kurt ve Ergin Bircan'a, 

  • Ana Mil'in (düver) burkulma hesabını yapan Doç. Dr. Aysun Baltacı'ya,

  • Tekkeköy Belediyesi Teknik Elemanı Tuncer Etli'ye,

  • İnşaat Mühendisi Ragıp Saygın'a,

  • Uzaklar'ın kaptanı Osman Atasoy'a,

  • Sibel Karasu'ya,

  • İnşaat Mühendisi Ahmet Kılıç ve Alper Kayalı'ya,

  • Endüstri Ürünleri Tasarım Mühendisi Serkan Dülgeroğlu'na,

  • Tornacı Ruhan Köseköylü'ye,

  • TEDAŞ Elektrik Teknisyeni Mustafa Çivici ve Mehmet Nalban'a,

  • Bilgisayar Öğretmeni Soner Canpolat ve Nurettin Avgan'a

        teşekkür ediyoruz.


Yatırımcılar için

Mavi Değirmen Hakkında

 

770 metrekare arazi üzerine kurulu değirmen ve bahçesi, kafe ve restoran işletmeciliği için uygundur.

Kiralama tekliflerine açıktır. Mavi Değirmen'le ilgili detaylı bilgileri incelemek için sunumu indirebilirsiniz.​

Mavi Değirmen - 2015

Tırtıroğlu Feyzullah'ın vefatından sonra, değirmen, oğlu Mehmet Özener ve kızı Gülsüm Dağdeviren'e miras kalmıştır. 1934 yılında değirmen Mehmet Karakuyu'ya satılmış, sonrasında 1940'ta da Ferhat Demirel'e satılmıştır. 1924 yılındaki göçmen mübadelesi ile Doğanbey Köyü'ne gelip yerleşen, Bulgaristan doğumlu Ferhat Demirel, değirmenin bakım ve onarımını yaparak 1950 yılına kadar çalıştırmış

Taş ve ahşap gibi tamamen doğal malzemeler kullanılan ve büyük bir mekanik enerji ile çalışan yel değirmenleri, sürekli olarak aşınır ve bakıma ihtiyaç duyar. Türkiye'nin geçirdiği sanayi dönüşümünün de etkisiyle halkın yel değirmenlerine olan ihtiyacı ve değirmencilerin gelirleri azalmıştır.


Doğanbey yel değirmeni, 1950 yılından sonra gerekli bakımlar yapılmadığı için

anasayfa

​mavi değirmen

Mavi Değirmen'in Tarihi - 1800ler


Yazılı ve sözlü kaynaklardan araştırıp bulabildiğimiz kadarıyla, yel değirmeninin tarihi 1856 yılına dayanıyor. 

Doğanbey - Seferihisar (İpsili Köyü) yel değirmeni, Tırtıroğlu Hacı Ali Ağa tarafından, köyde yaşayan Rum bir ustaya 1856'da yaptırılmış. Bu değirmen yapıldığı tarihte, köyde faal durumda olan ve Rumlara ait bir yel değirmeni daha varmış. Bu değirmen tamamen yıkılmış olup sadece yeri bellidir. Muhtemelen iki değirmeni de aynı usta yapmıştır. 

Tırtıroğlu Hacı Ali Ağa, Antalya'dan gelip İpsili'ye yerleşen bir Gümrük Muhafaza Memuru emeklisi ve dönemine göre girişimci bir kişiymiş. Yel değirmeninin işletmesi, Hacı Ali Ağa tarafından uzun yıllar sürdürülmüş, kendisinin vefatından sonra da oğlu Tırtıroğlu Feyzullah tarafından yine vefatına kadar devam edilmiştir.

Mavi Değirmen - 2017

Mavi Değirmen - 2017

Değirmenler

Yel Değirmenleri 

Orta Çağ’da yoğun olarak karşımıza çıkan yel değirmenleri, su ve hayvan değirmenlerine göre daha komplikedir. Bu yüzden olgunluk noktasına ulaşması çok uzun bir süre almıştır.


 

Doğanbey Köyü'nün Tarihi

Doğanbey Mahallesi (eski adıyla İpsili Köyü) eski çağlardan beri yerleşim alanıdır. 1084 tarihinde Selçuklu Akıncı Beyi olan Çaka Bey'den sonra Türk egemenliğine geçmiştir.​​

Bilgi Verenler


Bu sitedeki bilgileri derlerken bizlere yel değirmeninin ve Doğanbey'in tarihini anlatan, kayıtları gösteren, yardımcı olan herkese teşekkür ediyoruz.

Feyzullah Dağdeviren
Tırtıroğlu Hacı Ali Ağa'nın torunu, Güsüm Özener'in (Dağdeviren) oğlu. Halen Seferihisar'da yaşıyor.
Görüşme tarihi: 07.02.2015

İsmail Hakkı Özker
Doğanbey Köyü sakinlerinden İsmail Hakkı Özker'in babası Halil İbrahim Özker, değirmende usta olarak çalışmış.
Görüşme tarihi: 22.12.2014

Nedim Esmeray
Doğanbey Köyü sakinlerinden.
Görüşme tarihi: 14.12.2014

yavaş yavaş harabeye dönmüştür. Değirmenin önce yelken direkleri (pervane sistemi) parçalanmış, daha sonra da değirmenin ahşap mekanizması ve çatısı çürüyüp parçalanmıştır.

​1994 veya 1995 yılında ise köye gelen askeri bir birlik, değirmenin üzerine branda gererek,

burada konaklamış. Doğanbey Köyü sakinlerinin tanıklıklarına göre, birliğin başındaki Binbaşı, değirmenin orijinal taşlarını, köyün eski camisindeki bir taşı ve Rumlar'dan kalan okuldaki bir taşı, iş makinası ile söktürmüş ve kamyona yükleyerek götürmüş. Bugün nerede olduğunu bilemediğimiz bu taşların tarihi değeri bulunmaktadır.

Mavi Değirmen - 2014